Gemis aan houvast in mijn therapeutische begeleidingen

23 feb 2022 | Persoonlijk | 2 reacties

Gisteren voelde ik het weer. Het was nog maar 14u. Ik had slechts twee cliënten gezien en had er nog twee te gaan. En toch voelde ik de zwaarte al op mij wegen. Ondanks dat ik telkens een half uur pauze laat tussen twee cliënten, had ik geen tijd om erbij stil te staan. Ik was een kwartier over de tijd gegaan met mijn cliënt, ik moest nog notities maken én de notities voor mijn volgende sessie doornemen. Een beetje op automatische piloot probeerde ik ook voor mijn laatste twee cliënten nog alles te geven. Tussendoor maakte ik toch heel even tijd om bij mijn zwaar gevoel stil te staan. Ik nam mijn dagboekje en begon te schrijven. 
22/02/2022
Dinsdag. Drie cliënten gehad vandaag, nog één te gaan. Voel me al uitgeblust, leeggezogen. Mijn hoofd doet pijn. 
De gesprekken vragen veel van mij. Ik merk dat ik mijn richting soms kwijt ben, dat ik me op de achtergrond de hele tijd afvraag waarmee ik bezig ben, of het wel de goeie richting uitgaat.
Ik verlang naar houvast, een duidelijkere richting. Ik heb nood aan een kader of stappenplan waar ik op kan terugvallen en waarbinnen ik me tegelijk voldoende vrij voel om te experimenteren. 
Zou ik zo’n kader voor mezelf creëren? Een soort stappenplan – in grote lijnen – voor mezelf oplijsten waar ik in al mijn begeleidingen op kan terugvallen? 
Nu voel ik veel twijfel tijdens gesprekken: klopt hetgeen ik zeg wel? Is dit helpend? Vertrek ik niet te veel vanuit mijn visie? Moet ik de cliënt volgen of toch wat meer directief zijn en richting geven? 
Vermoeiend, al die twijfels.
Om 17u stapte mijn laatste cliënt de deur uit. Snel nog notities nemen want mijn vriend en mijn zoontje zouden bijna thuiskomen. De switch maken: tijd voor aandacht voor mijn zoontje. Even samen knuffelen, hem omkleden en voeden. Terwijl mijn vriend hem in zijn bedje stopt, begin ik te koken. Tijdens het eten wil ik televisie kijken en mijn gedachten verzetten. Moed om af te ruimen heb ik niet meer. Wanneer de televisie uitgaat voel ik dat mijn hoofd vol zit. Ik doe beroep op mijn vriend als luisterend oor, in de hoop dat mijn hoofd nadien wat leger zal zijn. Het werkt een beetje, maar ook niet helemaal. Nadien bedenk ik me dat ik het ook met jullie wil delen. Want misschien is het wel herkenbaar.
Ik reflecteer op wat ik gisteren – net als vele andere dagen – ervaarde: een zwaarte na mijn gesprekken met cliënten. Ik weet niet goed wat ik ermee aan moet. Ik schroefde mijn aantal cliënten terug van twintig naar tien per week. Ik zie maximum vier cliënten op een dag. Maar de zwaarte blijft. Ik denk na over hoe het anders kan. Nog minder cliënten zien? Mijn cliënten meer spreiden, zodat ik er maar twee per dag zie? Zou dat anders voelen? Ik zou het eens moeten proberen. 
Ik weet ook dat het feit dat ik de afgelopen maand heel veel nieuwe cliënten opgestart ben, meespeelt. Ik merk dat ik verhalen van mensen door elkaar haal, dat ik twijfel wat ik tegen wie heb gezegd. Ik ben daar transparant over naar mijn cliënten toe: “Wacht hoor, ik weet niet zeker of ik dit al tegen jou heb gezegd of dat het tegen iemand anders was?”, of “Jouw verhaal lijkt nogal op dat van iemand anders, dus het zou kunnen dat ik het door elkaar haal, maar was het zo dat…?”. Mijn innerlijke criticus vraagt zich voorzichtig af of ik mijn cliënten daar niet een beetje mee tekort doe. Maar ik voel ook veel mildheid voor mezelf: ik ben mens, ik doe mijn uiterste best voor mijn cliënten, ik ben eerlijk en oprecht. Dat is voldoende. Ik besef nu dat ik, sinds ik weer aan het werk ben, beter luister naar wat ik nodig heb. Dat voelt goed. Mijn criticus lijkt eindelijk wat getemperd. Oef!
Toch heb ik het gevoel dat ik, ook al zou ik nog minder cliënten zien, met die twijfel zal blijven zitten: gaan we de goede richting uit? Is deze therapie zinvol genoeg? Gedeeltelijk komt die twijfel misschien vanuit mijn criticus die het beste uit mezelf probeert te halen en nooit helemaal tevreden is. Maar het is meer dan dat. Het is soms ook een oprechte verwarring, vanuit een gemis aan houvast. En dan vraag ik me af: moet ik dan op zoek naar meer houvast (als in: een kader waar ik op kan terugvallen), of moet ik het loslaten en vertrouwen op het therapeutisch proces, vanuit het niet-weten? Ik denk dat het antwoord ergens tussenin ligt. Ik denk dat een kader om op terug te vallen belangrijk is, en dat ik binnen dat kader moet leren vertrouwen op het proces. En dat is eigenlijk wat ik leerde in mijn therapie-opleiding (clientcentered en EFT): een kader én vertrouwen op het proces. Toch merk ik dat ik na twee jaar in de opleiding soms nog steeds wat verloren loop. Ik heb heel veel geleerd en vind de opleiding ontzettend waardevol, maar toch blijft het voor mij soms vaag of veel of zo. Momenteel heb ik een jaartje pauze genomen en zit ik dus niet in de opleiding, waardoor ik ook minder contact heb met dat kader en dat vertrouwen. En ik heb natuurlijk nog twee jaar te gaan, nog veel bij te leren. Maar toch merk ik dat ik nog iets anders nodig heb. Een eenvoudige, stevige basis om op terug te vallen. Ik denk dan bijvoorbeeld aan vijf stappen of pijlers of zo, die ik steeds in mijn achterhoofd kan houden en die richting geven aan mijn begeleidingen. 
Ik las onlangs het inkijkexemplaar van het boek ‘Kwetsbaarheid als kompas’. (Aanrader! Ik moet trouwens dringend het boek bestellen.) Daarin beschrijft Marijke Leys een deel van een therapeutisch proces. Ze schrijft: “Het opbouwen van de innerlijke dialoog tussen een cliënt en diens gekwetste delen is wellicht de belangrijkste rode draad in al mijn begeleidingen.” Naar zo’n rode draad ben ik ook op zoek. Ik merk in het verhaal van Marijke dat zij vanuit een duidelijk kader werkt (voor haar is dat Voice Dialogue) en tegelijk de vrijheid neemt om te zoeken met elke individuele cliënt. Ik merk dat ze ook soms twijfelt of ze niet beter een andere interventie had gedaan, dat haar innerlijke criticus ook soms kritiek geeft. Maar haar kader lijkt haar ook weer vertrouwen te geven dat het goedkomt. 
Mijn kader is – mede dankzij de therapie-opleiding – al veel duidelijker dan vroeger. Maar nog niet duidelijk genoeg. Het biedt me nog te weinig houvast. Dus geef ik mezelf nu de opdracht om een duidelijk kader voor mezelf uit te schrijven. Wanneer ik er wijs uit geraakt ben, zal ik het met jullie te delen 😉 
Ervaar jij ook dat je vaak twijfelt over welke richting je uitgaat met je cliënten? Mis jij ook een houvast? Misschien kan je meedoen met mijn opdracht 😉 Ik ben heel benieuwd wat jouw kader wordt. Deel het gerust in een reactie of via mail! Of misschien heb jij wel al een duidelijk kader? Ook dat hoor ik graag. 

2 Reacties

  1. Tine Bols

    Heel herkenbaar. Ik merk ook voor mezelf dat het grote aanbod van opleidingen en cursussen en workshop en …. deze onzekerheden bij mezelf versterken. Zo van “oei, dat moet ik ook eens volgen en dat ook, …”, terwijl het allemaal handen vol geld en tijd kost. Blijven bijleren is ook een eindeloos proces en ik ben graag in beweging op dit vlak, maar soms lijkt het ook of er wordt “geprofiteerd” van dit feit, en van de onzekerheid bij psychologen.

    Antwoord
  2. Anne van Gils

    Hoi Kim, ik herken dit wel. Zeker bij langerlopende behandelingen vind ik het soms ook lastig om de rode draad helder voor ogen te houden en te bedenken welke interventies in te zetten. Los van eigen twijfels en onzekerheden, speelt daarin de therapievorm die je hanteert denk ik zeker wel een rol. Vormen als cliëntgerichte en psychodynamische therapie bieden minder structuur en houvast dan bijv. CGT. Een behandelvorm die ik zelf heel fijn vindt is schematherapie. Daarbij is er wel een hele duidelijke onderliggende theorie (uitgaande van schema’s/patronen, die ontstaan wanneer in de jeugd onvoldoende tegemoet gekomen is aan bepaalde emotionele basisbehoeften), maar is er ook genoeg vrijheid om de invulling van sessies af te stemmen op wat de cliënt inbrengt.

    Antwoord

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *