Mijn inspiratiebronnen: #1 – Irvin Yalom

In mijn werk als psychologe – ik noem mezelf eigenlijk liever psychotherapeute, hoewel dat officieel (nog) niet mag – zijn er een aantal personen die me inspireren met hun visie, manier van kijken naar en werken met mensen. De meesten zijn ‘bekende’ psychologen, therapeuten, psychiaters of coaches. Het lijkt me wel fijn om mijn inspiratiebronnen met jullie te delen, wie weet kunnen ze jullie ook inspireren

Vandaag begin ik met Irvin Yalom. Yalom is een Amerikaanse psychiater, psychotherapeut én schrijver. Zijn naam klinkt niet echt Amerikaans, maar dat komt omdat zijn ouders uit Rusland geëmigreerd zijn. Hij studeerde geneeskunde en psychiatrie, bouwde een carrière uit aan de universiteit van Stanford en specialiseerde zich in de existentiële psychotherapie. Hij is geboren in 1931 en ondanks dat hij intussen dus 87 jaar is, schrijft hij nog steeds. Als je hem graag al een beetje beter wil leren kennen, is dit korte filmpje wel leuk! Het is blijkbaar de trailer van een film die over hem gemaakt is, ‘Yalom’s Cure’.

Ik hoorde voor het eerst over Yalom van een collega tijdens mijn stage in het CGG. Toen ik vroeg welke boeken ik als voorbereiding op mijn stage kon lezen, raadde ze me enkele van zijn werken aan, waaronder ‘Therapie als geschenk’ (het merendeel van zijn boeken is naar het Nederlands vertaald). Ik herinner me nog dat zijn naam en de titels me niet meteen aanspraken, en dan was het nog zo’n oude man. Ik werd er niet echt enthousiast van. Maar toen ik afgestudeerd was en in 2016 mijn eigen praktijkje startte, ging ik in de bib op zoek naar een boek over therapie om me wat ondersteund te voelen. Uiteindelijk kwam ik daar ‘Therapie als geschenk’ van Yalom tegen, en besloot ik het toch een kans te geven. Daar ben ik nu heel blij om, ik denk dat dat veruit het beste boek was dat ik kon kiezen als beginnende psycholoog/therapeut! Ik vind het boek zeker een aanrader als je therapie geeft/wil geven. Ik schreef er twee jaar geleden al een artikel over, waarin ik vijf wijze lessen van Yalom samenvatte.

Ondanks dat ik enorm geïnspireerd was door het boek, heb ik eigenlijk een hele tijd niets meer van hem gelezen of gehoord. Tot ik onlangs een artikel over de serie ‘In Treatment’ aan het schrijven was en ik in mijn zoektocht naar fragmenten uit de serie plots Yalom weer ‘ontmoette’ in dit YouTube-filmpje. Ik besefte plots weer hoe inspirerend ik deze man vond, en Googelde wat verder.

Zo kwam ik terecht bij enkele boeiende interviews met Yalom, waar ik ook heel veel inspiratie uit haalde. In dit interview vertelt hij onder andere hoe hij een eerste gesprek start en wat hij doet wanneer een cliënt zich ongemakkelijk voelt. Maar hij laat vooral komen wat de cliënt uit zichzelf brengt, ook al is dat soms moeilijk voor de cliënt. Wat zijn cliënten het moeilijkste vinden aan het therapeutisch proces? Loslaten. Loslaten van de therapie en van hem als therapeut. De grootste fout die therapeuten maken is volgens Yalom dat ze te weinig interesse tonen, te afstandelijk zijn of te weinig actief in het gesprek, en dus niet echt in relatie gaan met de cliënt. Hij benadrukt het belang van zelfonthulling, jezelf zijn en jezelf laten zien als therapeut. Hij vindt het ook belangrijk dat je als therapeut zelf in leertherapie gaat, zodat je zelf kan ondervinden wat helpend is en wat niet.

De vraag naar het ultieme doel van therapie, kan hij niet meteen beantwoorden. Hij denkt daarbij aan rust en voldoening vinden, je bewust zijn van je mogelijkheden. Maar het doel is voor iedere cliënt anders, en je moet dus ook voor iedere cliënt een nieuwe therapie ontwikkelen. Het moeilijkste aan therapeut zijn? Dat is volgens Yalom op sommige momenten zoveel pijn dragen en zich zorgen maken over zijn cliënten. En zich er bij moeten neerleggen dat hij niet iedereen kan helpen. Maar gelukkig ziet hij ook veel mensen en levens veranderen in de positieve zin, en daar haalt hij heel veel voldoening uit. Hij gelooft ook dat mensen zich gelukkig mogen prijzen als ze zichzelf gunnen in therapie te komen en zichzelf beter leren begrijpen. Je kan het volledige interview hier lezen!

In een ander interview wordt hem gevraagd hoe hij kijkt naar de nieuwe generatie therapeuten en wat hij aan hen wil meegeven. Yalom merkt een verschuiving naar een mechanistische, geprotocolleerde cognitieve gedragstherapie. Hij weet dat CGT soms waardevol kan zijn, maar toch vindt hij deze verschuiving geen goede zaak. Hij vindt het jammer dat er nog weinig therapeuten overblijven die cliënten aanmoedigen om dieper te gaan graven. Daar schreef ik onlangs ook een artikel over.

De interviewer merkte op dat studenten te weinig leren hoe ze een relatie kunnen opbouwen, hoe ze met mensen kunnen werken, hoe ze hun eigen innerlijke wereld kunnen onderzoeken,… Yalom geeft aan dat dit ook dingen zijn die heel moeilijk aan te leren zijn. CGT is makkelijker aan te leren. En er heerst ook een grote behoefte om alles empirisch te valideren, terwijl dat gewoon niet mogelijk is vanwege de complexiteit. Toch merkt hij dat studenten verlangen om meer dingen aangeleerd te krijgen. Hij maakt zich behoorlijk zorgen over de toekomst van de psychotherapie. Dat is ook één van de redenen waarom hij zich geroepen voelt om boeken te blijven schrijven die toegankelijk zijn voor de nieuwe generatie therapeuten.

Dit was een greep uit alle wijsheid die Yalom met de wereld deelt, maar er is nog zoveel meer! Als jullie me een beetje kennen kunnen jullie wel begrijpen dat ik me in zijn visie kan vinden. Ik vind hem een zeer boeiende, inspirerende man en wil eigenlijk graag nog meer van hem lezen en zien! Op mijn leeslijstje staan zeker nog een paar boeken van hem! Ik ben vooral erg benieuwd naar zijn laatste boek, ‘Becoming myself’, een autobiografie. Op YouTube kan je ook verschillende video’s en interviews met Yalom terugvinden, waaronder deze podcast. Er zijn trouwens ook video’s waarin je hem als therapeut aan het werk kan zien tijdens een sessie, zoals deze. Ik ga zeker nog verder op zoek!

Ik ben benieuwd: kende jij Irvin Yalom al, en wat vind jij van hem?

2 reacties

  1. Annelien

    29 november 2018 at 12:00

    Mooi artikel! Kende de naam niet, maar sluit heel mooi aan bij hoe ik zelf ook ben/wil zijn als therapeut. Je hebt een leuke manier van schrijven, waardoor ik meteen nieuwsgierig word Die film heb ik alvast toegevoegd aan mijn kijklijstje!

    1. Kim

      29 november 2018 at 12:02

      Dankjewel Annelien! Leuk om te lezen dat jij je ook in zijn visie kan vinden. Ik ben ook benieuwd naar de film!

Laat hier een reactie achter

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.