Naast Irvin Yalom, waar ik vorige keer een artikel aan wijdde, vind ik ook Dirk De Wachter een erg interessante en inspirerende man. Een Vlaming deze keer, maar hij heeft toch wel wat gelijkenissen met Yalom. Ook hij is psychiater én (systeem)therapeut, is werkzaam aan de universiteit – het Psychiatrisch Centrum van de KU Leuven in dit geval -, schrijft boeken én wordt vaak geïnterviewd over zijn sterke visie op de mens en maatschappij.

Zelf noemt hij zich ‘verdrietdokter’. Mooi, toch? Maar ondanks dat hij dokter is, pleit hij voor een niet-wetende houding – wat naar mijn gevoel niet zo vaak voorkomt bij psychiaters. Hij hecht veel belang aan het individuele verhaal van iedere mens, minder aan zijn “academische, categoriserende denken, zijn psychotherapeutische of neurologische wetenschap”. Hij weet het niet beter dan een ander. Wel heeft hij een duidelijke visie over onze wereld, maar hij wil absoluut geen goeroe zijn die de waarheid in pacht heeft. Hij krijgt de laatste jaren veel media-aandacht, en daarvan wil hij gebruik maken om mensen aan te zetten tot nadenken over zichzelf en onze maatschappij.

Als therapeut biedt hij zijn patiënten een spiegel aan en in het beste geval durven zij te kijken en beseffen ze dat ze ‘er iets aan moeten doen’. Maar dat doet hij wel altijd met respect voor de mens die voor hem zit. Hij probeert te begrijpen wat er gaande is, wat het verhaal erachter is, waarom iemand doet wat die doet. “Achter het zichtbare zit veel verborgen wat we niet weten.” Iedere mens heeft zijn verhaal. Maar onze samenleving heeft helaas maar weinig plaats voor het kwetsbare.

In zijn boek ‘Borderline Times’ (dat ik helaas zelf nog niet gelezen heb – er staan nog zóveel boeken op mijn lijstje), uit hij zijn ongenoegen over de individualistische westerse maatschappij. Een maatschappij waarin we alles willen perfectioneren, waarin het nooit genoeg is, waarin alles mogelijk moet zijn. Volgens hem is het niet de mens, maar wel de maatschappij die ziek is en die moet veranderen. Maar natuurlijk zijn we daar allemaal mee verantwoordelijk voor. Zolang we het mee in stand houden, zal er niets veranderen. Ook binnen de psychologie en geneeskunde houden we dit idee van maakbaarheid nog te vaak mee in stand. Mensen moeten zich zo snel mogelijk beter voelen, krijgen medicatie en een kortdurende therapie of coaching, zodat ze zo snel mogelijk weer ‘gewoon’ kunnen meedraaien.

Maar verdriet, onzekerheid, twijfel, onevenwicht, verwarring,… dat hoort bij het leven. Een beetje uit balans is oké, het even niet meer weten is oké. We moeten leren leven met imperfectie en onevenwicht. Maar we hebben elkaar nodig om dat te kunnen dragen. De Wachter pleit dus voor meer kwetsbaarheid en verbinding. Ons durven blootgeven, durven toegeven dat we de ander nodig hebben. Daarnaast pleit hij voor gewonigheid in het leven. Het leven moet niet altijd druk en leuk zijn, en ontspanning is iets wat niet geforceerd kan worden.

Ik kan jullie nog wel meer over Dirk De Wachter en zijn ideeën vertellen, maar eigenlijk vind ik dat hij dat het beste zelf doet. Zijn boeken heb ik nog niet gelezen, maar wel al verschillende interviews, en ik vind de woorden die hij gebruikt vaak heel betekenisvol.

Daarom sluit ik graag af met deze wijze woorden van hem:

“We willen alles perfectioneren, alles lijkt maakbaar, als je maar hard genoeg je best doet. Zelfs in de liefde willen we de ander kneden, zoeken we naar de perfecte relatie op maat. We zijn ziek in maakbaarheid. We hebben God in de hemel afgeschoten en zijn zelf God geworden. Dat is een vergissing. Ik pleit voor zingeving en aandacht voor zorg, maar wel als universele waarden, niet vanuit een conservatieve of religieus geïnspireerde visie. Mijn pleidooi betekent dus niet dat we terug moeten naar hoe het vroeger was, naar de verzuiling en de betutteling, maar wel dat we moeten nadenken hoe we deze nieuwe tijd vorm willen geven.”

Als je benieuwd bent naar meer, kan je één van deze interviews lezen:

Of één van zijn boeken natuurlijk:

  • Borderline Times (2012)
  • Liefde. Een onmogelijk verlangen? (2014)
  • De wereld van De Wachter (2016)

Ik ontmoette hem al één keer tijdens een debat van ‘Te gek?!’, samen met Brenda Froyen, en binnenkort ontmoet ik hem weer tijdens een anti-burnout studiedag voor therapeuten in Leuven. Ook een aanrader volgens mij! Misschien zie ik je daar?